گفتنی است که رله یک قطعه در آیفون تصویری است که وظیفهی قطع و وصل کردن ارتباط الکتریکی میان یک یا چند نقطه با یک فرمان کنترلی را بر عهده دارد. به عبارتی دیگر رله درب باز کن نوعی کلید اتومات است که بدون هیچ محرک خارجی قطع و وصل می شود؛ عملکرد رله درب باز کن به صورت تغییر فرمان کنترلی بوده، یعنی ساختار رله طبق آن میباشد؛ فرمان گفته شده دارای انواع گوناگون با ساختارهای مختلف است که کاربرد زیادی در آیفونهای تصویری دارند. احتمالاً حالا که گفتیم رله چیست؟ میخواهید بدانید به چه علت از آن در آیفون تصویری استفاده میشود؟ لازم است بدانید که رله درب بازکن، در حقیقت مصرف برق را در مصرف کننده مشخصی که معمولاً دارای مصرف زیاد جریان برق است، جدا سازی میکند. به بیان سادهتر قفل درب باز کن، برق خیلی زیادی مصرف میکند به همین دلیل مدار آن را از برق پنل جدا کرده تا هنگام باز کردن درب، جریان زیاد مصرف شده، توسط درب بازکن روی تصویر و تغذیه بورد مؤثر نباشد.
انواع رله را نام ببرید؟
لازم است بدانید که انواع رله در آیفون تصویری با توجه به عملکردی که دارند به دو دسته تقسیم میشوند
- رله الکترو مکانیکی یا EMR
- رله الکترونیکی یا SSR
همچنین ساختار رله درب بازکنها متشکل از دو بخش کاملا جداگانه است که یکی از آنها قسمت بوبین و دیگری قسمت کانتکتها میباشد.
بوبین
قسمت بوبین متشکل از یک هسته سیم پیچی شده است که به محض اعمال کردن ولتاژ، به دو سر آن خاصیت آهنربایی پیدا میکند. لازم به ذکر است که ولتاژ مورد نیاز بوبین که آن را به خاصیت آهنربایی میرساند را ولتاژ تحریک میگویند که بر اساس نوع و سطح ولتاژ قابلیت تغییر دارد. به عنوان مثال: رله 12 ولت AC با نوع ولتاژ AC و 12 ولت تحریک شده و بوبین خاصیت آهنربایی پیدا میکند.
کنتاکتها
قسمت دیگرِ رله در آیفون تصویری کنتاکتها هستند. هر رله درب باز کن حداقل دو کنتاکت دارد که شامل: کنتاکت ثابت و کنتاکت متحرک میباشند. اکثر رلههای مورد استفاده در آیفون تصویری، دارای سه عدد کنتاکت هستند که دو عدد آنها کنتاکت ثابت و یک عدد کنتاکت متحرک است. وقتی رله درب بازکن فعال نیست کنتاکت متحرک به یک کنتاکت ثابت متصل است و زمانی که بوبین رله تحریک میشود، کنتاکت متحرک را به سمت خود جذب کرده و به کنتاکت ثابت دیگر وصل میشود. در اصطلاح عامیانه به کنتاکت متحرک com، کنتاکتی که قبل از تحریک با کنتاکت متحرک ارتباط دارد نرمالی کلوز (NC) و زمانی که رله تحریک شد و کنتاکت متحرک به خاطر جذب آهنربایی به کنتاکت دیگر متصل شد را کنتاکت نرمالی اوپن (NO) مینامند.
طوری که رله ای که دارای 5 پایه اعم از 2 پایه برای تحریک بوبین و 3 پایه کنتاکتهای com و NC و NO باشد را رله تک کنتاکت می گویند؛ همچنین رله درب بازکنهای دو کنتاکت، دارای 2 پایه برای تحریک بوبین، 3 پایه مربوط به یک کنتاکت و 3 پایه مربوط به کنتاکت دوم میباشند که در مجموع 8 پایه هستند؛ رلههای 3 کنتاکت نیز 2 پایه تحریک و 9 پایه مربوط به کنتاکت ها دارند و رلههای 4 کنتاکت دارای 2 پایه تحریک و 12 پایه مربوط به 4 کنتاکت میباشند. گفتنی است که اصلیترین و مهمترین ویژگی رله درب بازکن، ایزوله بودن قسمت بوبین از کنتاکت آن است به این دلیل که از خاصیت مغناطیسی یا همان آهنربایی جهت قطع و وصل کنتاکتها استفاده میشود و میتوان ولتاژ و جریانی متفاوت و خیلی بیشتر از ولتاژ و جریان بوبین را قطع و وصل کرد.
در انتخاب رله درب باز کن چه نکاتی اهمیت دارند؟
در ادامه مبحث رله چیست؟ باید بگوییم که برای انتخاب یک رله درب بازکن لازم است به 2 نکته مهم توجه داشته باشید. اول نوع و سطح ولتاژ تحریک بوبین: نوع ولتاژ یک رله درب بازکن ممکن است AC ،DC یا تلفیقی از هر دو باشد. دومین مورد مقدار جریانی است که تیغههای کنتاکت یک رله قادر است از خود عبور دهد: در بیشتر آیفونهای تصویری، رله روند درب باز کردن را انجام میدهد و در مدار سوئیچر آیفونهای تصویری چه تک کانال باشد چه مجتمع، از رله مخابراتی دو کنتاکت استفاده شده که برای درب باز کردن و عدم تداخل زنگها کاربرد دارد.
رله چه کاربردهایی دارد؟
همانطور که اشاره کردیم رله با استفاده از یک ولتاژ ضعیف راهاندازی شده اما میتواند یک ولتاژ و جریان برق بزرگتر را قطع و وصل نماید حالا کار رله در آیفون تصویری چیست؟ رله جهت فعال کردن مدار قفل بازکن استفاده میشود، به این صورت که DC منفی از مانیتور برق 12 ولت، به سمت رله موجود در داخل پنل ارسال شده و با توجه به اینکه رله داخل پنل فاصله کمی با ترانس و قفل بازکن دارد ارتباط بین ترانس و قفل بازکن برقرار شده و فعال میگردد. حالا اگر فاصله بین رله داخل پنل و گوشی زیاد باشد در طول مسیر افت ولتاژ اتفاق می افتد اما چون که بوبین رله داخل پنل، نیازمند ولتاژ کمی برای فعال شدن است حتی اگر افت ولتاژ هم اتفاق بیفتد باز هم فعال میشود.
رله 8 پایه چه کاربردی دارد؟
با توجه به اینکه در آیفون تصویری رلههای 5 پایه کاربرد بیشتری دارند شاید اسم رله 8 پایه را کمتر شنیده باشید و بپرسید که چه کاربردی دارد؟ کاربرد این مدل در داخل سوئیچرهای آیفون تصویری بوده که به آنها دو کنتاکت نیز میگویند. به عبارتی این رله ها دارای دو عدد کلید تبدیل هستند که وقتی برق 12 ولت به بوبین این رلهها متصل میشود؛ دو عدد کلید تبدیل در داخل آن به طور همزمان قطع و وصل میشود.
برای نصب رله درب بازکن چه مراحلی را طی کنیم؟
- اول سیم مشکی رله (Normal open)را به درب بازکن متصل کنید،
- سیم سفید (com) رله را به ترانس وصل کنید
- در نهایت سیم خروجی ترانس را به سیم درب بازکن وصل کنید.
تست اهمی رله توسط مولتی متر به چه صورت است؟
در ادامه مطالب رله چیست؟ لازم است بدانید تست رله به روش اهمی به صورت قطعی نبوده و بهتر است با ولتاژ تست شود برای این کار، تست اهمی رله به دو بخش تست اهمی بوبین رله و تست اهمی تیغهها تقسیم میشود که یک بخش آن حتما باید با ولتاژ تست شود.
- تست اهمی بوبین رله
بوبین رله همان سیم پیچی است که با رسیدن ولتاژ به دو سر خود خاصیت القایی پیدا کرده و آهنربا میشود. این آهنربا تیغه های باز و بسته را معکوس میکند؛ از این رو برای تست اهمی از بوبین رله، ابتدا مولتی متر را روی حالت تست اهم یا تست بازر گذاشته و به دو سر بوبین وصل میکنیم. در این حالت باید مقدار اهم بوبین حدوداً بین 4 تا 20 اهم باشد. این بدان معنی است که سیم پیچ بوبین قطع نشده و بوبین رله تست شده است. اما اگر که اتصال کوتاهی در بوبین رله اتفاق بیوفتد این تست را نشان نمیدهد؛ بنابراین بهترین روش تست بوبین تست ولتاژی است که در ادامه شرح میدهیم.
- روش تست ولتاژی بوبین رله
این روش از تست رله روشی اصولی است و سالم بودن رله قطعی خواهد بود. ابتدا نیازمند یک ولتاژ DC با توجه به ولتاژ رله داریم مثلاً اگر بوبین رله 12 ولت است باید با ولتاژ 12 تست شود.
- تست سلامت تیغه باز (NO) رله
ولتاژ باتری را به دو سر بوبین وصل کرده و عملکرد تیغهها را با مولتیمتر یا اهم متر بررسی میکنیم مولتی متر را روی حالت بازر گذاشته زمانی که ولتاژ به بوبین رله میرسد باید صدای بازر بر روی مولتی متر شنیده شود و مقدار 0 اهم را ببینیم و وقتی ولتاژ باتری قطع شود باید مقدار OL نمایش داده شده و صدای بازر قطع گردد.
- تست سلامت تیغه بسته (NC) رله
مولتی متر را بر روی حالت بازرگذاشته این بار با اتصال ولتاژ به بوبین رله صدای بازر نداشته و مقدار OL روی مولتیمتر نشان داده میشود و هنگام جدا شدن ولتاژ نیز صدای بازر و مقدار صفر اهم را خواهیم داشت.
نتیجهگیری
همانطور که توضیح دادیم رله چیست؟ میتوان آن را یک کلید تبدیل نامید به این صورت که در آن یک جریان برق خیلی ضعیف، باعث تغییر حالت در کلید میشود، به بیان دیگر، ابتدا یک ولتاژ به رله داده شده که این ولتاژ تبدیل حالت روشن به خاموش و بالعکس را در داخل کلید هدایت میکند. هر رله دارای یک بوبین است، بوبین در واقع یک سیمپیچ است و زمانی که برق به آن وصل شود با خاصیت آهنربایی که دارد یک تیغه فلزی را به خود جذب میکند. زمانی که کلید در حالت قطع باشد نیز برق 12 ولت به بوبین نخواهد رسید. اما زمانی که کلید در حالت وصل باشد برق به بوبین رسیده و تیغه داخل لوله جابجا میشود.
سوالات متداول
رله چیست و چه کارایی دارد؟
رله یک کلید اتوماتیک است که وظیفه قطع و وصل جریان الکتریکی را با یک فرمان کنترلی بر عهده دارد.
چرا از رله در آیفون تصویری استفاده میشود؟
رله در آیفون تصویری برای کاهش مصرف برق و جلوگیری از تداخل در عملکرد سیستمهای دیگر به کار میرود.
انواع رلهها در آیفون تصویری کدامند؟
رلهها به دو دسته الکترو مکانیکی (EMR) و الکترونیکی (SSR) تقسیم میشوند.
چگونه میتوان رله درب بازکن را تست کرد؟
تست رله با استفاده از مولتی متر و ولتاژ به دو بخش بوبین و تیغهها تقسیم میشود.
نکات مهم در انتخاب رله درب بازکن چیست؟
مهمترین نکات شامل نوع و سطح ولتاژ تحریک بوبین و مقدار جریانی است که کنتاکتها میتوانند از خود عبور دهند.